04-11-17

Zaterdag 4 november 2017

Freedom Highway

Mavis Staples

 

VERMOORD OM ZIJN HUIDSKLEUR

Vandaag negen jaar geleden verscheen Live: Hope At The Hideout van Mavis Staples. Dat was op de dag dat Barack Obama voor het eerst tot president werd verkozen. En dat is niet onbelangrijk in het licht van wat hier gaat volgen.

JukeMavis.jpgDe titel zei het allemaal, het was een live album, opgenomen in The Hideout Inn in Chicago. De tracklist bestond voornamelijk uit nummers die al in de jaren zestig werden opgenomen door The Staple Singers. Die groep heb ik hier al meer dan eens het huisorkest van Martin Luther King genoemd en de tracklist van de plaat leest dan ook als de hitparade van de Burgerrechtenbeweging. Ik noem willekeurig een paar titels om dat duidelijk te maken: Down In Mississippi, Why Am I Treated So Bad en We Shall Not Be Moved. Freedom Highway staat er ook op. Die compositie van Pops Staples was in 1965 de titeltrack van een live elpee van The Staple Singers. Onlangs bracht Rhiannon Giddens – ik kan niet genoeg zeggen hoe goed ik haar vind – deze song weer onder de aandacht. Ook zij vernoemde haar jongste cd naar dat nummer. Het gaat in eerste instantie over de bekende ‘freedom march’ van Selma naar Montgomery in Alabama. Maar er wordt meer bovengehaald. ‘Found dead people in the forest, Tallahatchie River and lakes. The whole wide World is wonderin’ what’s wrong with the United States.’ Het gaat over de racistische moorden en gruwelijke lynchpartijen in de segregatiejaren. Door expliciet de Tallahatchie te vermelden, verwees Pops Staples overduidelijk naar de dood van de zwarte tiener EmmettTill. Hij was veertien toen hij in 1955 de zomer doorbracht bij zijn grootoom in de Mississippidelta. Bij zijn vertrek, waarschuwde zijn moeder hem: “Hou je manieren. Als je moet knielen of een buiging maken wanneer er een blanke passeert, doe dat dan maar.” Op een dag beweerde de dochter van een kruidenierszaak dat de jongen haar had betast. Later, toen ze de zeventig voorbij was, heeft ze toegegeven dat ze het verhaal had verzonnen. Maar toen was Emmett Till al lang dood. Haar vader en zijn halfbroer zouden die zwarte eens een lesje leren. Ze ontvoerden hem, mishandelden hem tot hij niet meer te herkennen was, staken hem een oog uit, losten revolverschoten op hem, bonden een ventilator met prikkeldraad rond zijn nek en gooiden hem in de Tallahatchie. Getuigen hoorden hem nog lange tijd schreeuwen…

De broers werden al snel verdacht, gearresteerd en ook voor de rechtbank gedaagd. Maar een jury van twaalf blanken sprak hen vrij. De beraadslaging duurde welgeteld 67 minuten. Een jurylid heeft achteraf verteld dat ze een lange koffiepauze hadden ingelast om hun bespreking toch tot een uur te rekken. De verontwaardiging over de vrijspraak was groot en stimuleerde overal de Burgerrechtenbeweging. Toppunt was dat een van de broers een jaar later bekentenissen in een magazine liet optekenen. Hij wist dat hij geen tweede keer kon vervolgd worden voor dezelfde misdaad.

Toen de moeder van Emmett Till een dichtgenagelde doodskist kreeg, verwijderde ze eigenhandig het deksel en liet ze het verminkte lichaam van de tiener fotograferen en publiceren. Je kan je voorstellen welke schok er door de publieke opinie ging. De kist is nog altijd te zien op de permanente tentoonstelling in het ‘National Museum of African American History and Culture’ in Washington.

De dood van Emmett Till heeft velen geïnspireerd. James Baldwin en Nobelprijswinnares Toni Morrison schreven er allebei een toneelstuk over. En naast Pops Staples maakten nog tal van artiesten songs over dit schandaal, vaak met veel duidelijker verwijzingen dan die van hem indertijd. Emmylou Harris noemt naam en toenaam in My Name Is Emmett Till, te vinden op haar album Hard Bargain uit 2011. In haar tekst lees je eigenlijk letterlijk het verhaal dat ik hier heb verteld. ‘Then one night I was killed for speaking to a woman whose skin was white as dough. That’s a sin in Mississippi, but how was I to know.’ Ik volg het in het inlegboekje terwijl de cd draait. Het wordt nog scherper: ‘I was sent back to my mother, at least what was left of me. She kept my casket open for the whole wide World to see the awfull desecration and the evidence of hate. You could not recognize me, the mutulation was so great.” In het lied van Emmylou Harris hoopte hij zelf ooit vader te worden van een zoon en hem te zien opgroeien in ‘a kinder World than I had known, where no child would be murdered for the color of his skin.’

Ook Bob Dylan liet zich inspireren door dit verhaal. In 1963 schreef hij The Death Of Emmett Till, soms ook The Ballad Of Emmett Till getiteld. Hij heeft het nooit officieel op plaat gezet, maar er circuleren al heel lang diverse opnames, soms zelfs onder een schuilnaam. Uiteindelijk zette hij een versie in 2010 op The Bootleg Series Volume 9.

Jammer genoeg zijn van geen van die twee laatste nummers goede versies op YouTube te vinden. Dus, beste lezer, veel succes in je zoektocht.

Welkom aan de lezers die hier terechtkomen via www.internetgazet.be

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Post een commentaar