05-12-17

Dinsdag 5 december 2017

Take Five

Dave Brubeck Quartet

 

NIET IN DE MAAT

Het is vandaag vijf jaar geleden dat Dave Brubeck overleed, net een dag voor zijn 92ste verjaardag. De Amerikaanse pianist heeft verschillende jazzstandards op zijn naam staan, maar het bekendste werk dat hij met het Dave Brubeck Quartet afleverde, was een compositie van Paul Desmond, de alt saxofonist in de band. We hebben het over Take Five uit 1959. Het duurde wel twee jaar voor het een hit werd, maar omdat het plaatje het ook goed deed in de poplijsten wordt het tot vandaag beschouwd als de best verkochte jazzsingle ooit.

‘Take Five’, soms als ‘Take 5’ geschreven, is onder meer een snoepreep, een Amerikaanse sitcom, een Australisch vrouwenblad en een krasbiljet in New York. ‘Neem een korte pauze’, verstaan we er vandaag onder. Maar de titel van de song verwees naar de uitzonderlijke maatsoort: 5/4. Noem het maar de vijfkwartsmaat, in analogie met de bekende driekwartsmaat van de wals. Dave Brubeck experimenteerde graag met de maatsoort. Hij nam Pick Up Sticks in 6/4 op, Unsquare Dance in 7/4, World’s Fair in 13/4 en Blue Rondo A La Turk in 9/8.

JukeBru.jpgHet was Dave Brubeck die Paul Desmond, met wie hij jaren en jaren samenwerkte, stimuleerde om een song in een uitzonderlijke maatsoort te schrijven. Hij stelde voor een melodie te bedenken op een drumpartij van Joe Morello, die achteraf een aardige solo kreeg in Take Five. Het schijnt dat Desmond  zijn inspiratie haalde bij Turkse en Bulgaarse straatmuzikanten die in hun volksmuziek ook de maat van 5/4 gebruiken. Take Five verscheen oorspronkelijk op de elpee Time Out. Op die plaat heeft elke track een andere maatsoort. En het album verschilde nog wel meer van wat de platenverkopers eigenlijk wilden. Brubeck heeft in interviews tal van voorbeelden van gegeven. “The sales people have unwritten formulas about what’s going to sell.” Zij vonden het maar niks dat er alleen eigen composities op de elpee stonden. En een abstract schilderij op de hoes achtten ze ook ongepast. Dave Brubeck brak veel regels, maar de verkoopsjongens zullen uiteindelijk toch tevreden zijn geweest met het resultaat.

Nog drie weetjes om af te sluiten.

De Jamaicaanse trombonist Rico Rodriguez heeft – naar mijn mening – een fantastische versie van Take Five. Ik draai graag zijn uitvoering op maxi single, op vinyl, hé.

Naar het voorbeeld van Dave Brubecks maatsoortexperimenten gingen ook popknobbels wat uitproberen. Dat resulteerde in All You Need Is Love van The Beatles en Money van Pink Floyd, allebei in 7/4.

Paul Desmond heeft bij zijn overlijden in 1977 zijn auteursrechten voor Take Five geschonken aan het Rode Kruis. De organisatie krijgt er tot vandaag naar schatting zo’n honderdduizend dollar per jaar voor. Denk daar maar eens aan als je het deuntje nog eens hoort. 

Welkom aan de lezers die hier terechtkomen via www.internetgazet.be

 

Post een commentaar