07-12-17

Donderdag 7 december 2017

Sun City

Artists United Against Apartheid

 

TEGEN APARTHEID

Op deze dag in 1979 werd Sun City geopend. Het luxueus hotel- en casinocomplex lag in de bantoestan Bophuthatswana. Dat was zo’n internationaal niet-erkend ‘thuisland’ waar de apartheidsregering van Zuid-Afrika de zwarte bevolking naar verhuisde. Het gokken en organiseren van revueshows was daar toegelaten, wat in Zuid-Afrika niet het geval was. Maar Sun City lag niet zo ver van Pretoria en Johannesburg. Zo werd het een populaire bestemming voor de blanke elite. Wereldsterren werden er in de watten gelegd om er te komen optreden, ondanks de culturele boycot van de Verenigde Naties. Dat Frank Sinatra zich daar aan schuldig maakte, valt te verstaan, maar ook Elton John, Rod Stewart en Black Sabbath gingen maar al te graag op de uitnodigingen in. Er waren echter ook tal van artiesten die wilden duidelijk maken dat ze apartheid verwerpelijk vonden en nooit in Sun City zouden optreden. Onder de naam Artists United Against Apartheid schreeuwen ze dat in mijn 45-toerenkast uit op de single Sun City. ‘I, I, I, I, I ain’t gonna play Sun City.’

JUkeSun.jpgHet was de herfst van 1985. Het nummer werd geschreven door Steven Van Zandt, sinds jaar en dag de rechterhand van Bruce Springsteen in The E Street Band, maar ook soloartiest, platenproducer en radiomaker. Van Zandt had vrienden in het ANC en AZAPO. Hij ging op onderzoek in Soweto, waar hij met machetes werd bedreigd. “Ik was een kleine garnaal in de showbizz”, zei hij onlangs in het magazine Mojo. “Ik wou dit project wel opstarten, maar kon het niet dragen. Gelukkig mocht ik een beroep doen op mijn ‘big star friends’. En dat maakte indruk.” In één adem beweerde hij fors in dat blad: “We took down the government. We got Mandela out of jail.”

Als hij ‘we’ zegt, bedoelt hij dus Artists United Against Apartheid, waarin hij een kleine vijftig artiesten samenbracht, een beetje naar het voorbeeld van We Are The World van USA For Africa, eerder datzelfde jaar. Aanvankelijk wou hij Springsteen niet vragen, hij wou geen misbruik maken van hun vriendschap. Maar achter zijn rug werd dat geregeld. Hij was terughoudend om jazzmuzikanten uit te nodigen, maar nu zegt hij blij te zijn dat Miles Davis wou mee doen. Trouwens, ook Herbie Hancock tekende present. De single en dus ook de clip beginnen met Run – D.M.C. terwijl hiphop toen nog niet breed was doorgebroken en het toch eigenlijk een rockplaat moest worden. Overigens, ook Grandmaster Melle Mel, The Fat Boys, Afrika Bambaataa en Gil Scott-Heron (The Revolution Will Not Be Televised) deden mee. Ik vermeld verder nog voor de vuist Lou Reed, Bob Dylan, Peter Gabriel, Bono van U2, George Clinton, Jackson Browne, Hall & Oates, Bonnie Raitt, Joey Ramone en Jimmy Cliff. Je kan er een spelletjes van maken: zoveel mogelijk gezichten herkennen in de clip, die met wat inbreng van Godley & Creme gedraaid werd door de Amerikaanse regisseur Jonathan Demme, een Oscarwinnaar met ‘Silence Of The Lambs’ en ‘Philadelphia’ op zijn palmares, maar bij mij thuis vooral gewaardeerd voor ‘Stop Making Sense’, de concertfilm van Talking Heads. Natuurlijk konden al die muzikanten niet samengebracht worden voor een gezamenlijke opname. Daarom werd Sun City gemixt aan de hand van liefst 303 sporen.

De single haalde de 38ste plaats in de Billboard Hot 100, wat hoog was als je weet dat maar de helft van de Amerikaanse radiostations het nummer draaiden. Men vond de tekst te nadrukkelijk een aanval op het buitenlands beleid van Ronald Reagan. De toenmalige president wordt trouwens met naam genoemd in de drie zinnen die Joey Ramone zingt. “Ik werd wel uitgenodigd om te spreken in de Senaat”, spotte Steven Van Zandt in Mojo, “maar ik moest daar op een kaart aanwijzen waar Zuid-Afrika lag.” Hoewel het hier veel op de radio werd gedraaid, haalde het plaatje de hitparade niet, terwijl het in Nederland op nummer 7 piekte.

In het heel interessante boek ’33 Revolutions Per Minute: A History of Protest Songs’ van Dorian Lynskey – waaruit ik hier al vaker heb geciteerd – lees ik dat in de oorspronkelijke tekst de namen werden opgesomd van artiesten die wel in Sun City optraden. Uiteindelijk dreef men het niet zo ver.

Paul Simon heeft nooit in Sun City gespeeld, maar volgens Steven Van Zandt in Mojo heeft hij wel de boycot met voeten getreden voor het album Graceland. Naar zijn mening wou hij enkel maar platen verkopen. Hij vaart hard tegen hem uit, waarbij het niet op een of meer f-woorden steekt: “To this day he won’t admit he was wrong. Some little fucking weasel talking about how (dreamy artist voice) we’re gonna spread South African music around the world. Fuck you and your South African fucking music. People are dying!” Paul Simon is met Steven Van Zandt in discussie geweest. Hoe durfde hij het opnemen voor Mandela, een communist? Kijk eens waar zijn geld vandaan kwam, riep hij. “I’m like: Paul, go and make your fucking music, but stay out of politics.”

Steven Van Zandt heeft wel het leven van Paul Simon gered. In het Mojo-artikel zegt hij met zoveel woorden dat hij ervoor gezorgd heeft dat Simons naam van de dodenlijst van AZAPO werd geschrapt.

 Welkom aan de lezers die hier terechtkomen via www.internetgazet.be

 

 

 

 

Post een commentaar