20-01-18

Zaterdag 20 januari 2018

Black Betty

Lead Belly

 

DE ZWEEP EROVER

Het is vandaag 130 jaar geleden dat Huddie Ledbetter werd geboren. Hij maakte platen als Lead Belly, zoals het op zijn graf staat, maar op de hoezen werd zijn naam vaak in één woord geschreven: Leadbelly. Ook over zijn geboortedatum bestaat onduidelijkheid. Op het certificaat dat zijn grafdelver ontving na zijn dood in december 1949 stond inderdaad 20 januari 1888, maar op andere documenten, waaronder de inschrijving voor zijn legerdienst, figureren andere data, maar wel altijd in januari en op het einde van de 19e eeuw.

JukeRam.jpgDe man is verantwoordelijk voor een aantal bluesklassiekers die tot vandaag worden gecoverd. Daar waren traditionals bij, zoals The House Of The Rising Sun of The Midnight Special. Hij verwerkte verschillende traditionals in Black Girl, later vaak verschenen onder de titels In The Pines en Where Did You Sleep Last Night. Nirvana speelde het voor MTV Unplugged in 1983.

Maar hij leverde ook eigen werk, zoals het later zo vaak uitgevoerde Goodnight Irene of het van Creedence Clearwater Revival bekende Cotton Fields. En dan is er nog Black Betty. Op bruiloften en partijen wordt dat nummer in de uitvoering van de rockband Ram Jam luid mee gebruld. In tegenstelling tot wat het leeuwendeel van de luchtgitaristen denkt, is die zwarte Betty geen wulpse schone. Talrijk zijn de theorieën over ‘black Betty’. Volgens sommigen is het een verwijzing naar een musket en is ‘bam-ba-lam’ de geluidsnabootsing van een geweersalvo. Anderen men te weten dat een slangwoord voor alcohol is, meer bepaald voor een fles whisky, genoemd naar een befaamde barmeid. “He’s kissed black Betty”, is een eufemisme voor dronken zijn. Ik verkies echter de verklaring die de Amerikaanse folklore-onderzoekers en musicologen vader John en zoon Alan Lomax geven in hun standaardwerk ‘American Ballads and Folk Songs’. Volgens hen is ‘black Betty’ een zweep die over de ruggen ging van de dwangarbeiders in de gevangenissen van het diepe zuiden van de States. En zij kunnen het weten, want zij reisden daar in de jaren ’30 en ‘40 rond om opnames te maken van pareltjes die vandaag voortleven. Black Betty is een van hun bekendste ontdekkingen. Op de a capella uitvoering van Lead Belly die deze muziekarcheologen vastlegden in de Louisiana State Penitentiary is op de achtergrond iets als het klappen van een zweep te horen.

Lead Belly vloog meer dan eens achter de tralies, zelfs voor een moord en voor een messengevecht dat als een poging tot doodslag gecatalogeerd werd. “Om bluesnummers te schrijven, is dat waarschijnlijk een inspirerende omgeving”, zei Roland Van Campenhout eens tegen mij. Hij toerde toen met een programma vol liedjes die vader en zoon Lomax hebben verzameld. Roland wist veel over Lead Belly: “Hij bespeelde een twaalfsnarige gitaar van het merk Stella, ja, gelijk het bier. En hoewel zijn composities soms slechts drie akkoorden bevatten, was hij een vingervlugge virtuoos. Hij had geen drummer of bassist nodig, hij haalde een heel orkest uit zijn instrument. Het is onmogelijk om dat op die manier na te spelen.” Vandaar waarschijnlijk dat Ram Jam maar een stampend rocknummer van Black Betty maakte.

Welkom aan wie hier is terechtgekomen via www.internetgazet.be